|
طرح تامين آب شرب شهر مشهد با استفاده از جايگزيني پساب تصفيه شده
شماره طرح : 40201203
1 - کليات
به عقيده کارشناسان بين المللي چون مقدار آب شيرين در كره زمين ثابت است لذا براي رفع كمبود آب مورد
نياز جمعيت رو به افزايش جهان بخصوص درمناطق كم آب استفاده مجدد از پساب تصفيه شده امري ضروري
و اجباري است . اگر استفاده علمي از پساب تصفيه شده رايج نگردد ، کشاورزان به صورت غير علمي از
فاضلابها استفاده خواهند کرد که نمونه آن در جهان بسيار است . لذا اگر کشورهاي درحال توسعه مصرف
مجدد آب را در برنامه ريزي خود قرارندهند ، هم جمعيت شهري و هم جمعيت روستائي را در معرض خطر
قرار ميدهند.
كمبود مداوم آب جهت تامين نيازهاي شرب و بهداشتي جمعيت رو به فزوني شهر مشهد نيز كه عمدتا به
سفره آب زيرزميني دشت مشهد با بيلان منفي متكي است از مسائل مهم مورد توجه كارشناسان اين
رشته بوده است. با شروع عمليات اجرائي طرح فاضلاب مشهد ايده استفاده دوباره از فاضلاب تصفيه شده
در جهت مديريت منابع آب دشت مشهد قوت گرفت و در سال 1374 طرح آن به عنوان جايگزيني پساب با
حقابه هاي كشاورزي به صورت يك پيشنهاد عملي توسط مهندسين مشاور سروآب ارائه گرديد.
مطابق ايده پيشنهادي فاضلابهاي شهر مشهد پس از جمع آوري و تصفيه بايستي تا حد امكان به كشاورزان
داراي حقابه از منابع آبهاي سطحي يا آب زيرزميني در اطراف و نزديك شهر مشهد تخصيص داده شود و
درعوض آب مناسب شرب مصرفي در كشاورزي جهت تامين كمبود نيازهاي شرب شهر، و همچنين اصلاح
بيلان منفي سفره آب رو به زوال دشت مشهد مورد استفاده قرار گيرد. اين پيشنهاد با استقبال وزارت نيرو و
سازمان مديريت وبرنامه ريزي مواجه گرديد و پس از آن طي جلسات متعدد سيماي كلي كار تدوين و مورد
توافق شركت آب و فاضلاب مشهد و سازمان مديريت وبرنامه ريزي قرار گرفت و سرانجام در جلسه مورخه
7/4/75 اولويتهاي مطالعاتي و اجرائي طرح تعيين و سپس قرارداد مطالعات در تاريخ 8/10/75 طي نامه
11/6663 از طرف شرکت سهامي آب منطقه اي خراسان به مشاور ابلاغ گرديد که مطابق آن انجام مطالعات
فاز يك و دو و نظارت عمليات اجرائي تامين كمبود آب شرب مشهد از طريق جايگزيني پساب به ميزان يكصد و
پنجاه ميليون مترمكعب در سال به مهندسين مشاور سروآب محول گرديد.
2 - خلاصه مشخصات قسمتهاي مختلف طرح جايگزيني پساب :
الف – جايگزيني پساب در غرب مشهد
الف – 1 - جايگزيني پساب باحقابه کشاورزان پائين دست سد کارده
|
محل اجراي پروژه
|
اراضي پائين دست سد کارده
|
|
محل تامين پساب
|
تصفيه خانه فاضلاب پرکند آباد در غرب مشهد
|
|
آب شرب جايگزين
|
حقابه کشاورزان پائين دست سد کارده
|
|
حجم آب جايگزين
|
14 ميليون متر مکعب در سال
|
|
طول لوله هاي انتقال و توزيع پساب
|
31 کيلومتر
|
|
قطر لوله هاي انتقال و توزيع پساب
|
250 الي 700 ميليمتر
|
|
مخزن تنظيم
|
يک واحد 1000 متر مکعبي
|
|
ايستگاه پمپاژ
|
دو واحد جمعاً به قدرت 6/2 مگاوات
|
|
دبي پساب انتقالي
|
600 ليتر در ثانيه
|
|
هزينه اجرا
|
59 ميليارد ريال **
|
|
در صد پيشرفت
|
در حال بهره برداري
|
اين قسمت از طرح جايگزيني پساب در 3 بخش اصلي به شرح زير اجرايي شده و به مرحله بهره برداري
رسيده است .
|
|
نام پيمانکار
|
کارهاي اصلي
|
مرحله پيشرفت
|
|
بخش اول
|
شرکت آذران شرق مشهد
|
اجراي 16 کيلومتر خط انتقال 700 ميليمتري از ايستگاه 1 تا ايستگاه 2 ( گوارشکي )
|
تحويل قطعي
|
|
بخش دوم
|
شرکت لاخي
|
اجرا و تجهيز ايستگاه پمپاژ شماره 1
|
تحويل قطعي
|
|
بخش سوم
|
شرکت طوس آبگين
|
اجرا و تجهيز ايستگاه پمپاژ شماره 2 واجراي خطوط انتقال و توزيع پساب از گوارشکي تا اندرخ
|
تحويل قطعی
|
الف – 2 – انتقال پساب به اراضي غرب مشهد تا چناران
|
محل اجراي پروژه
|
از تصفيه خانه هاي فعلي و آتي غرب مشهد تا اراضي کشاورزي غرب مشهد و چناران
|
|
محل تامين پساب
|
تصفيه خانه هاي فعلي و آتي غرب مشهد
|
|
آب شرب جايگزين
|
آب چاههاي کشاورزي غرب مشهد و مقداري براي تغذيه سفره آبهاي زيرزميني
|
|
حجم آب جايگزين
|
86 ميليون متر مکعب در سال
|
اتمام مطالعات فاز يک براي انتقال 86 ميليون متر مکعب پساب در سال و انجام مطالعات فاز دو براي انتقال 25
ميليون متر مکعب در سال پساب به هزينه حدود 60 ميليارد ريال ( ** ) از مشخصات اين قسمت از طرح است
و بخش اول آن براي انتقال 1000 ليتر در ثانيه پساب به اراضي غرب مشهد به مرحله اجرا در آمده است .
اين قسمت از طرح جايگزيني پساب فعلا در 1 بخش به شرح زير اجرايي شده است .
|
|
نام پيمانکار
|
کارهاي اصلي
|
مرحله پيشرفت
|
|
بخش اول
|
شرکت بتاسازه
|
اجراي 18 کيلومتر خط انتقال 1000 ميليمتري از پرکندآباد به طرف اراضی غرب مشهد و احداث یک واحد مخزن 5000 متر مكعبي و سازه ايستگاه پمپاژ
|
64 درصد
|
ب – جايگزيني پساب در شرق مشهد
ب – 1 - جايگزيني پساب با آب چاههاي مزرعه نمونه آستان قدس رضوي
|
محل اجراي پروژه
|
ازتصفيه خانه اولنگ تا مرزعه نمونه
|
|
محل تامين پساب
|
تصفيه خانه فاضلاب اولنگ در شرق مشهد
|
|
آب شرب جايگزين
|
چاههاي مزرعه نمونه آستان قدس رضوي
|
|
حجم آب جايگزين
|
32 ميليون متر مکعب در سال
|
|
طول لوله هاي انتقال و توزيع پساب و جمع آوري و انتقال آب شرب
|
115 کيلومتر
|
|
قطر لوله هاي انتقال و توزيع پساب و جمع آوري و انتقال آب شرب
|
250 الي 1200 ميليمتر
|
|
مخزن تنظيم
|
3 واحد جمعاً 13 هزار متر مکعب
|
|
ايستگاه پمپاژ
|
3 واحد جمعاً به قدرت 6/4 مگاوات
|
|
دبي پساب انتقالي
|
1800 ليتر در ثانيه
|
|
هزينه اجرا
|
162 ميليارد ريال **
|
|
در صد پيشرفت
|
65 درصد
|
اين قسمت از طرح جايگزيني پساب در 6 بخش اصلي به شرح زير اجرايي شده است .
|
|
نام پيمانکار
|
کارهاي اصلي
|
مرحله پيشرفت
|
|
بخش اول
|
شرکت شوسه راه سبزوار
|
انتقال پساب از ايستگاه پمپاژ اولنگ تا تپه هاشم آباد با احداث مخزن 5000 متر مكعبي و ايستگاه پمپاژ 8/1 مگاواتي اولنگ و6 کيلومتر خط انتقال پساب 800 ميليمتري از اولنگ تا تپه هاشم آباد و مخزن 5000 مترمكعبي تپه هاشم آباد
|
راه اندازی و تحویل موقت
|
|
بخش دوم
|
شرکت هتروم
|
انتقال پساب ازتپه هاشم آباد با 8/3 كيلومتر لوله 1200 ميليمتري تا ايستگاه پمپاژ 6/1 مگاواتي مزرعه نمونه و احداث و تجهيز ايستگاه فوق
|
تحویل موقت
|
|
بخش سوم
|
شرکت اقليم کار مشهد
|
توزيع پساب در غرب مزرعه نمونه با اجراي 29 کيلومتر لوله 200 تا 900 ميليمتري و رسانيدن پساب به سر 27 حلقه چاه براي جايگزيني با آب چاه هاي مذكور
|
تحویل موقت
|
|
بخش چهارم
|
شرکت آذران شرق مشهد
|
توزيع پساب در شرق مزرعه نمونه با اجراي 33 کيلومتر لوله 200 تا 900 ميليمتري و رسانيدن پساب به سر 29 حلقه چاه براي جايگزيني با آب چاه هاي مذكور
|
تحويل قطعي
|
|
بخش تکمیلی
|
شرکت آذران شرق مشهد
|
کارهای تکمیلی انتقال پساب به شرق مشهد
|
70 درصد
|
ب – 2 - جايگزيني پساب با حقابه کشاورزان پائين دست سد طرق و آب چاههاي کارخانه قند
شيرين و ....
|
محل اجراي پروژه
|
ازتصفيه خانه اولنگ تا اراضي پائين دست سد طرق
|
|
محل تامين پساب
|
تصفيه خانه فاضلاب اولنگ در شرق مشهد
|
|
آب شرب جايگزين
|
حقابه کشاورزان پاياب سد طرق و چاههاي منطقه شرق مشهد
|
|
حجم آب جايگزين
|
18 ميليون متر مکعب در سال
|
|
طول لوله هاي انتقال و توزيع پساب و جمع آوري و انتقال آب شرب
|
44 کيلومتر
|
|
قطر لوله هاي انتقال و توزيع پساب و جمع آوري و انتقال آب شرب
|
250 الي 800 ميليمتر
|
|
مخزن تنظيم
|
3 واحد جمعاً 6/10 هزار متر مکعب
|
|
ايستگاه پمپاژ
|
3 واحد جمعاً به قدرت 5/4 مگاوات
|
|
دبي پساب انتقالي
|
1000 ليتر در ثانيه
|
|
هزينه اجرا
|
86 ميليارد ريال **
|
|
درصد پيشرفت
|
در مرحله مطالعات فاز دوم ( مطابق توضیح زیر بخش مربوط به انتقال پساب به اراضي طرق اجرا و به مرحله بهره برداری رسیده است )
|
|
بخش اول
|
شرکت آلاداغ
|
انتقال پساب به اراضی طرق و اجرای خطوط فرعی پساب کارده
|
66 درصد
|
|